11.- HÃY LÀM SÁNG LẠI TÂM LINH
Chí Thiện Đàn (Minh Đức Nho Giáo) VĨNH BÌNH, Tuất thời, 26 tháng 8 Nhâm Tý (3-10-1972)
____________
Ngâm:
HIỆP hòa nhơn loại đông tây,
THIÊN thời địa lợi tam tài cộng thông.
ĐẠI bi, đại nguyện, đại đồng,
ĐẾ vương chi đạo ân hồng cả chan.
QUAN san hề bước quan san,
THÁNH nho hiền sĩ mở đường hóa dân.
ĐẾ cung quản nhứt tâm thân,
QUÂN thần tương đắc, quan dân tương hòa.
HIỆP-THIÊN ĐẠI-ĐẾ QUAN-THÁNH ĐẾ-QUÂN, Lão đại hỉ chư Thiên-mạng hướng đạo, mừng chư hiền đệ hiền muội đàn trung.
Thể theo tôn ý của Đức Văn-Tuyên Khổng-Thánh, Lão Đế Quân giáng đàn giờ này trong ngày kỷ niệm một vị Sư-Biểu Thánh Đạo trong hàng Tam Giáo.
Ban ơn đàn trung an tọa.
Này chư hiền đệ, hiền muội! Cuộc hội ngộ nơi đây dù chư hiền là người trong các phái Đại-Đạo Tam-Kỳ Phổ-Độ, dù là chư hiền trong tôn giáo của các Đấng trọn lành từ xưa tới nay, dù chư hiền là một tổ chức tín ngưỡng có tính cách bảo tồn truyền thống văn hóa đạo đức, hay dù chư hiền là người của một người trong xã hội hiện nay, điều mà Lão muốn trình bày là Minh-Đức trong con người Đại-Đạo.
Thiết tưởng hầu hết đều cần lãnh hội để sống cho chính mình, cho chính xã hội thế nhân hay tôn giáo mình được tròn đầy ý nghĩa.
Thi:
Đức sáng từ lâu đã nhạt mờ,
Khiến không còn biết thực hay mơ,
Để bao tang tóc gây thương hải,
Mà dốc tâm tư những đợi chờ.
Hựu:
Chờ đợi ngày mai lố ánh hồng,
Con thuyền cứu rỗi vượt dòng sông,
Đem về bỉ ngạn chân thường đó,
Mới toại bình sanh một tấm lòng.
Hỡi chư hiền đệ hiền muội! Trước khi nhìn rõ hơn về Minh-Đức, cũng nên có một cái nhìn sơ qua về Đại-Đạo, hơn nữa con người Đại-Đạo. Đã biết Đạo là cái gì bất khả ngôn khả thuyết, nhưng nó hiện hữu mọi nơi, mọi thời mà mang cho quần sinh một sức sống miên trường không hư mất từ đời này sang đời nọ, từ nơi này sang nơi khác, để thị hiện cái đức sinh tồn của Tạo-Hóa bằng tình thương Thượng-Đế, bằng sự hỗ tương lẫn nhau trong cơ sinh tồn dưỡng dục và tiến hóa.
Nói một cách khác, nơi đâu cũng có Đạo. Lớn thì như vũ trụ, nhỏ thì như hạt vi trần nguyên tử, không phân chia, không ngăn cách, không bảo thủ, không cố định đến nỗi cứng ngắt cô đọng một chiều. Như vậy tính chất Đạo ấy được phổ vào con người giác ngộ hay con người đã chịu nhận mình là tín đồ trong cái Đạo lớn ấy, và người tu theo Đại-Đạo không phải chỉ mang mặc một hình thức, một danh từ cao siêu vô hồn ấy thôi. Còn phải nhờ những cố gắng tu tập hành đạo để cái Minh-Đức hay cái đức sáng trong con người được luôn luôn sáng suốt để soi đường dẫn lối cho mình, cho thiên hạ.
Đó là điều kiện tất yếu phải có của người tự nhận là tín đồ Đại-Đạo.
Chư hiền đệ hiền muội ôi! Đã hằng bao thế kỷ rồi, hằng bao tiếng gọi của tình thương khắp cả rồi, đều đã chưa đem lại cho dân tộc này, cho nhân loại này một đời sống hoàn toàn hạnh phúc.
Sự tình ấy không có gì khó hiểu cả. Tất cả do con người chưa làm sáng được cái đức sáng của mình và chưa qui nhứt được tâm linh cân não của mình, để nó mờ mờ mịt mịt, lâu đời hóa ra sa đọa từ ý thức, từ việc làm sai lẽ đạo mà mình lại tưởng là đúng. Thế rồi bởi những cái đúng sai biệt của từng người va chạm nhau thành một cuộc đời hỗn loạn, thành một bản hòa tấu lộn xộn sai cung lỗi nhịp. Cho nên, điều quan trọng của người sứ mạng, của người ý thức được sự mất còn của tinh thần nhân loại là việc làm sáng lại cái tâm linh, cái đức sáng hằng hữu hư linh bất muội nơi mình, ngõ hầu thấy được chân lý đích thực trong lẽ Đạo Trời, không hẹp hòi nê chấp từ hình thức, từ chữ nghĩa, từ danh xưng, để mà hòa vào nhịp điệu hằng sống của người với người, không tự cho mình là phải một cách tuyệt đối để phủ nhận giá trị của người khác. Ngần ấy thái độ cũng đã là một tác động quy nguyên thống nhứt rồi vậy.
Chư hiền đệ hiền muội! Mỗi khi nghe đến ngôn từ quy nguyên hay thống nhứt, hãy lưu ý cho là không có nghĩa rằng phải gom về độc khối thể tướng danh từ hay việc làm theo đường lối của từng địa phương từng hoàn cảnh, vì đó không phải là nguồn gốc. Hễ không phải là nguồn gốc mà cứ lo nâng niu vun tưới thì không bao giờ tươi tốt được. Vậy căn bản của sự thống nhứt quy nguyên là tự lòng người mà ra.
Chư hiền hãy nhìn xem! Kìa ánh sáng ngọn đèn được đúng mức giúp soi sáng một miền trọn vẹn vì nó có sự thống nhứt nội tại. Nếu bóng đèn kia không có sự nhứt quán hay thống nhứt thì tia sáng sẽ chi phối thành muôn ngàn mảnh từ dưới lên trên, từ ngang qua dọc.
Những nhà tu khổ hạnh đạt được thần thông, đi trên cao mà không rớt, nhờ họ có lẽ nhất quán nơi mình. Vì thiếu thống nhứt tư tưởng, con người sẽ bị thiên lệch ngửa nghiêng, đi hay nhìn ra thấy sự mênh mông của bể cả, vì trong lúc ấy mọi ba động đều tập trung dưới lòng đáy không còn tản mác đó đây để làm thu hẹp mặt bể.
Được vậy là nó nhờ sự thống nhứt, sự quy nguyên theo nẻo qui tâm trong Đạo tuần huờn. Như thế chư hiền đệ hiền muội đã có sứ mạng làm người dẫn đạo tinh thần cho nhơn sanh, hãy thường xuyên thực hành sự thống nhứt tâm linh để rồi cảm hóa trong xã hội nhơn loài.
Vì rằng bao giờ tự thân mỗi người chưa được qui nhứt thì xã hội nhân loài cũng vẫn rời rạc chia ly trong mọi chiều hướng, mọi hình thể đối kháng va chạm nhau.
Thi:
Thái bình nhờ ở luật qui tâm,
Đức sáng tung ra khắp cõi trần,
Dinh dưỡng muôn loài cùng vạn vật,
Nhờ ân không biết đó là ân.
Lão Đế-Quân dạy bao nhiêu lời tất yếu trong đàn nay với tinh thần qui nguyên Đại-Đạo và hơn nữa quy nguyên từ cá nhân tới gia đình ra xã hội. Cuối cùng phổ cập đến nhơn loại bằng cái nhìn bao dung từ ái của Đức Chí-Tôn quảng đại vô biên…
